Yeni: Pati Blog yayında. Kaynağıyla 11 yazı · Oku
Veteriner misin?Sohbette sor

Kedin, köpeğin ya da kuşun hakkında duyduğun bilgileri güvenilir veteriner kaynaklarıyla karşılaştırıyoruz. Her bilginin altında kaynağı durur.

rigtin genel bilgi verir; muayenenin yerini tutmaz. Hayvanın hastaysa ya da acil bir durum varsa veteriner hekimine başvur.

ASPCAFDAMerckiCatCareCornellAVMAAAHAAKCWHOSağlık Bakanlığı
Her bilgi açık kaynağına bağlı: 11 güvenilir kurum.Kaynakları gör →
Rehberler

Patili dostların için dört rehber.

Hepsine göz at →

Evde, sokakta ve acil anlarda bilmen gerekenler. Her biri güvenilir veteriner kaynaklarına dayanır; altında kaynağı durur.

rigtin patiEvdeki dostların için doğru bilgi
Evdeki zehirler

Masada masum, onlar için tehlikeli.

İnsanlar için sıradan olan bazı yiyecek, bitki ve ilaçlar kedi, köpek ve kuşlarda ciddi zehirlenmeye yol açabilir.

Çikolata ve kahve

Kakao oranı ya da kafein miktarı yükseldikçe zehirlenme riski artar; bitter çikolata en tehlikelisidir.

KöpekKediASPCA

Üzüm ve kuru üzüm

Böbrek hasarına yol açabilir.

KöpekASPCA

Ksilitol

Şekersiz sakız ve şekerleme, diş macunu, bazı fıstık ezmeleri ve ilaçlarda bulunur. Köpeklerde 10–60 dakika içinde kan şekerini tehlikeli biçimde düşürür; karaciğere de zarar verebilir.

KöpekFDA

Soğan, sarımsak, frenk soğanı

Mide-bağırsak tahrişine ve alyuvar hasarına, bunun sonucunda kansızlığa yol açabilir.

KediKöpekASPCA

Zambak

Bitkinin tamamı zehirlidir: sapı, yaprağı, çiçeği, poleni, hatta vazodaki su. Kedilerde üç gün içinde ölümcül böbrek yetmezliğine yol açabilir; tedavi 18 saatten fazla gecikirse hasar genellikle kalıcıdır.

KediFDA

Parasetamol ve insan ilaçları

Kediler parasetamole çok hassastır; köpeklerden çok daha düşük dozda zehirlenir, kansızlık ve karaciğer hasarı gelişir. Veterinerine sormadan hiçbir insan ilacını verme.

KediKöpekMerck

Köpekler için pire ilaçları

Bazı köpek ürünlerindeki permetrin kedilerde titreme, kasılma ve nöbete yol açar; yeni ilaçlanmış bir köpekle temas bile yetebilir. Kediye asla köpek ürünü uygulama.

Avokado

Özellikle kuşlar ve tavşanlar için tehlikelidir; kalp-damar hasarına ve ölüme yol açabilir.

KuşASPCA

Aşırı ısınan yapışmaz tava

280 °C'nin üzerine ısınan teflon kaplamalar zehirli gaz yayar. Mutfağa yakın tutulan kuşlarda sık görülür; çoğu zaman hiçbir belirti olmadan ani ölüme yol açar.

KuşMerck
Liste eksiksiz değildir. Emin olmadığın bir şeyi yediyse belirti göstermesini bekleme; veterinerini ara.
Acil

Beklemeden
veterinere
git.

Bu belirtilerden biri varsa internette cevap aramak yerine hemen en yakın veteriner kliniğini ara.

  • Nefes almakta zorlanıyor, boğuluyor ya da durmadan öksürüyorDişetlerinin mavi, gri ya da mor renge dönmesi de bir solunum sıkıntısı belirtisidir.
  • Nöbet geçiriyor, sendeliyor ya da bilinci kapalıNöbet sırasında hayvanı tutmaya çalışma, elini ağzına yaklaştırma; çevresindeki eşyaları uzaklaştır.
  • Zehirli olabilecek bir şey yediAntifriz, ksilitol, çikolata, fare zehri gibi. Veterinerine danışmadan kusturmaya çalışma.
  • İdrar ya da dışkı yapamıyor, yaparken açıkça acı çekiyorErkek kedilerde idrar yolu tıkanması mutlak acildir; tam tıkanmadan sonra 24–48 saat içinde ölüme yol açabilir.
  • Karnı aniden şişti, öğürüyor ama kusamıyorKöpeklerde mide dönmesinin (GDV) belirtisi olabilir; hemen veterinere götür.
  • Kanaması beş dakikada durmuyor, kemiği kırık ya da bacağını kullanamıyorBurundan, ağızdan ya da makattan kan gelmesi ve kanlı idrar da acildir.
  • Sıcak çarpması belirtileriHızlı ve ağır soluma, aşırı salya, halsizlik, kafa karışıklığı, kusma; dişetlerinde renk değişikliği.
  • 24 saatte ikiden fazla kusma ya da ishal, 24 saattir hiç su içmemeYa da bunlara belirgin bir hastalık hâli eşlik ediyorsa.
Zehirlenme şüphesinde

Önce ara, sonra yola çık.

Bilinci kapalıysa, nefes almakta zorlanıyorsa, kanıyorsa ya da nöbet geçiriyorsa aramayı bekleme; doğrudan kliniğe götür.

  1. Hayvanı ortamdan uzaklaştır, daha fazla temas etmesini önle.
  2. Veterinerine danışmadan kusturmaya çalışma.
  3. Kalan ambalajı ya da ilacı yanına al; ne yediğini anlamaya yardım eder.
  4. Veterinerini ara; neyi ve ne kadar yediğini anlat.
ASPCA
Efsane mi, gerçek mi?

Duyduğun her şey doğru değil.

Kuşaktan kuşağa aktarılan bilgileri kaynağıyla birlikte tartıyoruz.

YanlışKediler süt içmeli.

Evcil hayvanlarda sütteki laktozu sindiren enzim yeterli değildir; süt ve süt ürünleri ishal ve sindirim sorunlarına yol açabilir.

YanlışBurnu kuruysa köpek hastadır.

Burnun kuru ya da ılık olmasının pek çok olağan sebebi vardır; hasta köpeklerin burnu da ıslak olabilir. Halsizlik, kusma, ishal ya da iştah değişikliği eşlik ediyorsa veterinere danış.

YanlışHiç dışarı çıkmayan kediye aşı gerekmez.

Panlökopeni aşısı, dışarı çıkmayan kediler dahil tüm kediler için temel aşıdır; virüs eşyalar, eller ve kıyafetle eve taşınabilir. Sağlık Bakanlığı da kedi ve köpeklere her yıl kuduz aşısı yapılmasını öngörür.

YanlışKısırlaştırmadan önce bir kez doğurması gerekir.

Genç bir dişi kedi için kısırlaştırılmak, erken yaşta yavrulamaktan daha az streslidir. Altı aylıktan önce kısırlaştırma bazı kanser risklerini azaltır; uzmanlar yaklaşık dört aylıkken kısırlaştırmayı önerir.

DoğruKediler et yemek zorundadır.

Kediler zorunlu etoburdur: taurin, arginin, metiyonin ve sistein gibi bitkilerde bulunmayan besinlere ihtiyaç duyar. Bunlar olmadan hastalanırlar.

KısmenKöpekler renk göremez.

Köpekler renk körü değildir: mavi ile sarıyı ve bunların karışımlarını görürler, ama yeşilimsi sarı ile kırmızı arasındaki tonları karıştırırlar. Görüşleri kırmızı-yeşil renk körü bir insanınkine benzer.

YanlışKediler yüksekten düşse de bir şey olmaz.

Balkon ve pencereden düşen kedilerde çene kırığı, akciğer zedelenmesi, bacak ve leğen kemiği kırıkları sık görülür. Pencerelere sağlam sineklik ya da file takmak bu kazaları önler.

YanlışKemik vermek köpeğe zarar vermez.

Kemik yutan kedi ve köpeklerde sindirim yolunda yaralanma ya da tıkanma görülebilir; bu ciddi bir durumdur ve ameliyat gerektirebilir.

YanlışMuhabbet kuşu tek başına da mutlu olur.

Muhabbet kuşları sosyal kuşlardır ve yalnızlıkla geçen bir hayata iyi uyum sağlamaz; çift ya da grup hâlinde barındırılmaları önerilir.

İnsan sağlığı

Bir hayvan seni ısırdı ya da tırmaladı mı?

Kuduz, belirtiler başladıktan sonra tedavisi olmayan ölümcül bir hastalıktır; ama riskli temastan sonra yapılan aşıyla önlenebilir.

01Yarayı hemen yıka.Vakit kaybetmeden bol su ve sabunla en az 15 dakika yıka; ardından alkol ya da iyotlu bir antiseptik sür. Göz, ağız ya da burun temas ettiyse bol suyla yıka.
02En kısa sürede sağlık kuruluşuna başvur.Aşılamaya olabildiğince erken başlanmalıdır; hekimin düzenlediği aşı programını aksatma.
03Hayvanın izlenmesine yardım et.Isıran kedi ya da köpeğin 10 gün gözlenmesi önerilir. Hasta ya da garip davranan hayvanlara yaklaşma; belediyeye, muhtarlığa ya da il/ilçe tarım müdürlüğüne haber ver.
Veteriner hekimler için

Bilgiyi birlikte doğrulayalım.

Bu sayfadaki her bilgi açık kaynağıyla birlikte verilir. Veteriner hekimsen bilgileri incele, onayla ya da düzelt; kararın adın ve unvanınla görünür.

Doğrulayıcı ol
Bu sayfanın kaynakları